ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 159



                                               

المسالک و الممالک

المسالک و الممالک مهم‌ترین کتاب نوشته شده توسط ابن خردادبه است که موضوع آن دربارهٔ جغرافیا است. بنا به دیدگاهی، ابن خردادبه اثر خویش را پس از اقامتش در کنار دجله، در سامرا و بین سال‌های ۲۳۴–۲۳۰ق ۸۴۴–۸۴۸م نگاشته‌است. برخی نیز سال ۲۳۲ق یا حدود آن ر ...

                                               

المسالک و الممالک (جیهانی)

المسالک و الممالک اثر ابوعبدالله محمد بن احمد جیهانی از نخستین کتاب‌های جغرافیای اسلامی است. این کتاب دربارهٔ توصیف جهان و اخبار آن و عجایب شهرها و رودها و سکونت‌گاه‌هاست. جیهانی در تألیف آن از اسناد و مدارک دیوانی سامانیان هم بهره برده‌است. برخی ...

                                               

تاریخ بیهق

تاریخ بیهق کتابی تاریخی به فارسی، نوشته ظهیرالدین ابوالحسن علی بن ابی القاسم الزیدبیهقی نامدار به ابن فُندُق، مشتمل بر تاریخ و جغرافیا و اَحوال عالمان و خاندانهای مشهور ناحیهٔ بیهق است. نسخهٔ اصلی و کامل کتاب در دست نیست. از جنبه‌های مهم این کتاب ...

                                               

تاریخ نیشابور (الحاکم)

تاریخ نیشابور نوشته ابوعبدالله الحاکم نیشابوری دانشنامه‌ای به زبان عربی در معرفی شهر نیشابور، بزرگان و دانشمندان ربع و شهر نیشابور در قرن چهارم هجری قمری است. نسخه اصلی این کتاب در دسترس نیست. نسخه مختصری از اصل آن بر جای مانده‌است. مترجم و تلخیص ...

                                               

تقویم‌البلدان

تقویم البُلدان کتابی جغرافیایی به عربی، نوشته شده ابوالفداء عمادالدین اسماعیل بن نورالدین علی بن محمود ایوبی، عالم کرد ایوبی و حکمران حمات است. در این کتاب افزون بر مسائل جغرافیایی به نکات اجتماعی هم پرداخته شده. ابوالفداء به دلیل داشتن شغل مملکت ...

                                               

جغرافیا و شهرشناسی

                                               

جغرافیای سیاسی ایران (کتاب)

جغرافیای سیاسی ایران ، نام کتابی است نوشته دکتر محمدرضا حافظ نیا که در آن به تعریف و تشریح جغرافیای سیاسی ایران پرداخته شده‌است. این کتاب تاکنون جوایز دوازدهمین دوره کتاب برتر دانشگاهی و بیست و یکمین دوره کتاب سال در سال ۱۳۸۲ را از آن خود کرده‌اس ...

                                               

جغرافیای کشاورزی ایران

                                               

جغرافیای نظامی ایران

جغرافیای نظامی ایران یک دوره کتاب ده‌جلدی دربارهٔ جغرافیای نظامی مناطق مختلف ایران است که در دهه ۱۳۲۰ خورشیدی در دایره جغرافیایی ستاد ارتش توسط سپهبد حاجعلی رزم‌آرا منتشر شده‌است. رزم‌آرا در سالهای ۱۳۲۰ تا ـ۱۳۲۲، بخش‌های مختلف ایران را در قالب مج ...

                                               

جهان‌نامه

جهان‌نامه کتاب جغرافی نوشته محمد بن نجیب بکران از ابتدای قرن هفتم هجری است. جهان‌نامه تألیف محمد بن نجیب بکران خراسانی در سال ۶۰۵ هجری قمری، در زمان سلطان علاءالدین خوارزمشاه نوشته شده‌است. نسخه‌هایی از این کتاب از دهه ۱۸۶۰ میلادی شناخته شد و اطل ...

                                               

حدود العالم

حُدودالعالم من المشرق الی المغرب ، از کتاب‌های منثور فارسی سدهٔ ۴ ه‍.ق است. حدودالعالم با یافته‌های امروزی، نخستین کتاب جغرافیا به زبان فارسی است. این کتاب در رابطه با شکل و موقعیت کرهٔ زمین، جغرافیای عمومی، به ویژه جغرافیای سرزمین‌های اسلامی است ...

                                               

شن‌های عربی

شن‌های عربی کتابی جغرافیایی و تاریخی نوشته ویلفرد تزیجر، یکی از صحرانوردها و نویسنده سفرنامهٔ بریتانیایی بود. شهرت او به خاطر دو بار عبور پیاده از صحرای ربع‌الخالی و نیز دو کتابش به نام‌های شن‌های عربی و عرب‌های هور است. وی در امارات متحده عربی ب ...

                                               

شهرستان‌های ایرانشهر (کتاب)

شهرستان‌های ایرانشهر یا کتاب شهرستان‌های ایران کتاب منحصر بفردی است که به زبان پهلوی، در واپسین سده‌های فرمانروایی ساسانیان نوشته شده‌است. نامی از نویسندهٔ ایرانی آن بر جای نمانده‌است. این کتاب به بیان تاریخ، نام و ساختار سیاسی شهرهای "ایرانشهر" ...

                                               

صورالاقالیم

صورالاقالیم کتابی در جغرافیاست که توسط ابوزید بلخی نوشته شده‌است. از این کتاب نسخه ای در دست نیست. کتاب دیگری به زبان فارسی از قرن هشتم از مولفی ناشناخته وجود دارد که ممکن است قسمتی از کتاب ابوزید بلخی باشد که اخیرا به نام هفت کشور و صور الاقالیم ...

                                               

صورة الارض

صورة الارض یا المسالک و الممالک کتابی از ابن حوقل است که توسط وی بین سال‌های ۹۴۳ تا ۹۷۰ میلادی طی سفر در سرزمین‌های اسلامی به قصد تجارت و سیاحت، نوشته شده و نهایتاً کتاب در ۹۷۷ میلادی تکمیل شده‌است. به نوشته جعفر شعار در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ...

                                               

فرهنگ جغرافیایی ایران

فرهنگ جغرافیایی ایران مشهور به فرهنگ رزم‌آرا ، یک دوره کتاب ده‌جلدی شامل اطلاعات جغرافیایی مناطق مختلف ایران است که در سال‌های ۱۳۲۸ تا ۱۳۳۲ خورشیدی در دایره جغرافیایی ستاد ارتش و به همت حسینعلی رزم‌آرا تهیه شده‌است. نظارت بر تألیف و انتشار دوره د ...

                                               

مرزهای ایران و شوروی

                                               

مروج‌الذهب و معادن‌الجوهر

مُروج‌الذَهَب و معادن‌الجوهر کتابی است تاریخی نوشته علی بن حسین مسعودی، تاریخ‌نویس و جغرافی‌دان سدهٔ ۴ هجری. نام کتاب به معنی گذرگاه‌ها و معدن‌های گوهر است. مروج‌الذهب که در ۱۳ جلد به نگارش درآمده، به ضبط و ثبت تاریخ بشر، داستان‌های تاریخی و مسائ ...

                                               

مسالک الابصار فی ممالک الامصار

مسالک الابصار فی ممالک الامصار مهم‌ترین کتاب ابن فضل‌الله عمری است که مشتمل بر ۲۷ جلد کتاب است. این کتاب به زبان عربی نگاشته شده‌است. او این کتاب را در قرن هشتم هجری تألیف کرد. این کتاب تاکنون به طور کامل چاپ نشده و فقط قسمت‌هایی از آن به صورت پر ...

                                               

معجم‌البلدان

مُعْجَم البُلدان عنوان دانشنامهٔ جغرافیایی است، نوشتهٔ یاقوت حموی، جغرافی‌دان و تاریخ‌نویس عرب‌زبان قرن هفتم هجری است. نام کامل آن معجم البلدان فی معرفة المدن و القری و الخراب و العمار و السهل و الواعر من کلّ مکان و از دیدگاه شماری از مورخین و خا ...

                                               

نزهةالقلوب

نزهةالقلوب کتابی دانشنامه‌گونه از حمدالله مستوفی است. وی این کتاب را در سال ۷۴۰ قمری نگاشته و بنیادش را بر یک فاتحه، سه مقاله و یک خاتمه نهاده‌است. فاتحه، مشتمل بر یک مقدمه در ذکر ترتیب ابداع افلاک، نجوم، عناصر و. و یک دیباچه در ذکر ربع مسکون، شر ...

                                               

نقشه‌های تهران قدیم

پژوهشی که توسط رضا شیرازیان پژوهشگر و نویسنده آزاد از سال ۱۳۹۰ شمسی تاکنون دنبال می‌شود. حاصل این پژوهش انتشار سه اثر با عناوین: ۱- راهنمای نقشه‌های تاریخی تهران انتشارات دستان – ۱۳۹۱ش؛ ۲- اطلس تهران قدیم انتشارات دستان – ۱۳۹۴ش که دربردارند ۱۴۰ ن ...

                                               

مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب

مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب به انگلیسی: Sahab Geographic and Drafting Institute نخستین مؤسسه جغرافیایی و نقشه نگاری در ایران و منطقه خاورمیانه است که در سال ۱۳۱۵ خورشیدی توسط ابوالقاسم سحاب و با همیاری فرزندش، عباس سحاب بنیان نهاده شد. تلاش ...

                                               

دوراهی زندانی

دوراهی زندانی یک مسئلهٔ پایه‌ای در نظریه بازی‌ها به‌شمار می‌آید و نشان می‌دهد که چطور دو نفر در همکاری برای این که خود به سود بیشتری برسند به خودشان ضرر وارد می‌کنند. این موضوع اولین بار توسط مریل فلود و ملوین درشر در سال ۱۹۵۰ مطرح شد. بعدها آلبر ...

                                               

سفر اکتشافی لوئیس و کلارک

سفر اکتشافی لوئیس و کلارک سفری سفر هیئتی بود که به فرمان رئیس‌جمهور آمریکا توماس جفرسون به منظور یافتن راهی به کرانه‌های اقیانوس آرام میان سال‌های ۱۸۰۴ تا ۱۸۰۶ به سوی باختر آمریکا انجام پذیرفت. رهبران و اعضای اصلی این گروه مری‌وثر لوئیس و ویلیام ...

                                               

کارلا سرنا

مادام کارلا سرنا یک جهانگرد ایتالیایی قرن نوزدهم اروپا بود که در زمان حکومت قاجار و همزمان با سلطنت ناصرالدین شاه از طریق دریای خزر به ایران آمد. سفرنامه او با نام سفرنامه مادام کارلا سرنا شناخته می‌شود که در احوال، خلق خو و آداب و رسوم ایرانیان است.

                                               

مائس تاتیانوس

مائِس تاتیانوس یک مسافر مقدونی بود که از مدیترانه تا دورترین مناطق شرقی در راه ابریشم را در سدهٔ دوم میلادی پیموده‌بود. سفر او در کشاکش درگیری‌های میان روم و اشکانیان رخ‌داده است. از زندگی او هیچ اطلاعاتی در دست نیست، جز آن‌که بطلمیوس در کتاب جغر ...

                                               

اقلیم قطبی

اقلیم قطبی مناطقی را در بر می‌گیرد که با ویژگی‌هایی مانند نبود تابستان‌های گرم مشخص می‌شود. میانگین دمای هوا در همه ماه‌های سال در اقلیم قطبی کمتر از ۱۰ درجه سلسیوس است. سرزمین‌های دارای اقلیم قطبی بیش از ۲۰ درصد از مساحت زمین را می‌پوشانند. در ا ...

                                               

دوردست‌ترین‌ها

دوردست‌ترین‌ها مکان‌هایی در کره زمین هستند که با تعاریفی می‌توان آن‌ها را از نظر جغرافیایی به عنوان مکان‌هایی دوردست‌تر از دیگر مکان‌ها به‌شمار آورد. برای نمونه، دوردست‌ترین نقطه در اقیانوس‌های جهان نقطه‌ای است که از هر جهت که محاسبه شود، نسبت به ...

                                               

قطب جغرافیایی

قطب جغرافیایی یکی از دو نقطه انتهایی بر روی یک سیاره، ماه یا محل تلاقی سطح و محور چرخش هر جسم نسبتاً بزرگ در حال چرخش است. در زمین، قطب شمال و قطب جنوب قطب‌های جغرافیایی هستند که هر کدام فاصله ۹۰ درجه‌ای با استوا دارند. هر سیاره دارای قطب‌های جغر ...

                                               

قطب جنوب

قطب جنوب به یکی از دو نقطه‌ای گفته می‌شود که خط واصل آن بر حول محور زمین منطبق است. به نقطه‌ای که در شمال زمین قرار دارد قطب شمال و دیگری که در جنوبگان قرار دارد قطب جنوب است که البته خود چهار نقطه است. قطب جنوب جغرافیایی، قطب جنوب مغناطیسی، قطب ...

                                               

قطب سرما

قطب سرمای نیم‌کره جنوبی اکنون در پایگاه وستوک در جنوبگان در مختصات جغرافیایی ۷۸°۲۸′ جنوبی ۱۰۶°۴۸′ شرقی قرار دارد. این پایگاه متعلق به روسیه است و پیشتر به اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی تعلق داشت. در ۲۱ ژوئیه ۱۹۸۳ این پایگاه دمای ۸۹٫۲− درجه سلسیوس ...

                                               

قطب مغناطیسی جنوب

قطب جنوب مغناطیسی نقطه‌ای سرگردان در نیم‌کره جنوبی زمین است که در آن خطوط میدان مغناطیسی زمین به صورت عمودی و واگرا از زمین خارج شده و در قطب مغناطیسی شمال به صورت همگرا به زمین وارد می‌شوند. نباید قطب جنوب مغناطیسی را با مورد کمتر شناخته شدهٔ "ق ...

                                               

قطب‌نما

قُطب‌نما وسیله‌ای برای تعیین جهت است. این وسیله با استفاده از میدان مغناطیسی زمین جهت قطب شمال را نشان می‌دهد که در حقیقت شمال مغناطیسی زمین است؛ که با شمال حقیقی مقداری فاصله دارد. زاویه بین شمال حقیقی و شمال مغناطیسی، میل مغناطیسی نامیده می‌شود ...

                                               

کلاهک یخی قطبی

پوشش دائمی یخ در دو سو یا دو قطب یک سیاره را کلاهک یخی قطبی می‌گویند. در دو قطب سیاره بهرام کلاهک یخی وجود دارد. دانشمندان مجددا دلایل به وجود آمدن کلاهک یخی شنال در مریخ را مورد بررسی و تحقیق بیشتر قرار دادند، پس از این بررسی به این نتیجه رسیدند ...

                                               

مسیر قطبی

مسیر قطبی یک مسیر پرواز بر فراز مناطق قطبی غیرمسکونی زمین است. عبارت "مسیر قطبی" در اصل برای مسیرهای منطبق بر دایره بزرگ بین اروپا و ساحل غربی آمریکای شمالی در دهه ۱۹۵۰ بکار گرفته شد. والری چکالوف خلبان اهل شوروی نخستین کسی بود که توانست پرواز بد ...

                                               

مناطق قطبی زمین

مناطق قطبی به قسمت‌هایی از کرهٔ زمین گفته می‌شود که در قطب شمال و قطب جنوب زمین قرار دارند، این نواحی آب و هوایی بسیار سرد و یخبندان دارد و با یخ‌هایی با ضخامت زیاد پوشیده شده‌است ولی مدتی است که با گرم شدن کره زمین این توده‌های عظیم یخ در حال آب ...

                                               

منطقه جغرافیایی

مناطق جغرافیایی زمین ، ، پنج منطقهٔ عرض جغرافیایی در سطح کره زمین هستند که پنج دایره یا مدار را در سطح آن تشکیل می‌دهند. این مناطق جغرافیایی، تقسیم‌بندی عمدهٔ عرض جغرافیایی هستند و تفاوت‌های بین آنها مربوط به آب و هوا است. آنها عبارتند از: منطقه ...

                                               

فصلنامه بین‌المللی ژئوپلیتیک

این مجله در آخرین ارزیابی مرکز استنادی علوم جهان اسلام، نمره Q1 را دریافت کرد و همچنین برگزیدهٔ هفتمین دورهٔ جشنواره فارابی بود. مجله در Scopus و پایگاه استنادی علوم جهان اسلام نمایه می‌شود.

                                               

مؤسسه مطالعات ایران و اوراسیا

مؤسسه مطالعات ایران و اوراسیا ، مؤسسه ای پژوهشی و غیردولتی بوده که فعالیت خود را از سال ۱۳۸۳ و به مدیریت مهدی سنایی آغاز کرده‌است. مؤسسه مطالعات ایراس که به عنوان نخستین و تنها مؤسسه پژوهشی تخصصی در حوزه جغرافیایی آسیای مرکزی، روسیه و قفقاز نیز ش ...

                                               

اثر کوریولیس

نیروی کوریولیس یا اثر کوریولیس یک شبه نیرو است که باعث انحراف اجسام در حال حرکت به بیرون از راستای خط راست، از دید یک ناظر درون یک دستگاه مرجع چرخان است. تأثیرات این نیرو را می‌توان به‌ وضوح در تعیین جهت جریانات جبهه‌های آب و هوایی سیارات دید. ای ...

                                               

ایستگاه پایه

بر پایه تعریف مقررات بی‌سیم اتحادیه بین‌المللی مخابرات، ایستگاه پایه ، ایستگاه زمینی است که برای خدمات زمینی سیار استفاده می‌شود. از اصطلاح ایستگاه پایه در بحث‌های مخابرات سیار، مخابرات بی‌سیم، و دیگر گونه‌های ارتباط بی‌سیم وهمچنین نقشه‌برداری اس ...

                                               

پیمایش در نقشه‌برداری

پیمایشی است که از یک نقطه شروع و به نقطه دیگر ختم می‌شود.برای کنترل صحت عملیات و دست یابی به میزان خطای مجازمیتوان عملیات را بیکی از دو صورت زیر کنترل نمود: الف-پیمایش را از نقطه‌ای که مختصات آن از قبل معلوم بوده شروع و به نقطه دیگری که مختصات آن ...

                                               

تئودولیت

دوربین تئودولیت یک ابزار دقیق برای اندازه‌گیری زاویه‌های افقی و عمودی است. کاربرد اصلی تئودولیت در نقشه‌برداری است و برای اهداف تخصصی مانند هواشناسی و پرتاب موشک نیز سازگار شده‌است. تئودولیت جدید شامل تلسکوپ متحرک نصب شده در دو محور عمود برهم: مح ...

                                               

تخت‌شدگی

تخت‌شدگی یا ضریب فشردگی مسطح‌بودن و تخت‌شدن یک دایره یا یک کره در امتداد یک قطر یک بیضی یا بیضی‌گون است. فرمول تخت‌شدگی عبارت است از: f l a t e n i n g = f = a − b a. {\displaystyle \mathrm {flattening} =f={\frac {a-b}{a}}.}

                                               

تراز

تراز ، ابزار اندازه‌گیری برای تشخیص افقی یا عمودی بودن سطوح است. انواع مختلفی از تراز توسط نجارها، سنگ‌تراشان، بناها، نقشه‌بردارها، عکاسان و فیلمبرداران استفاده می‌شود. بسیاری از تلفن‌های همراه امروزی مجهز به تراز هستند که با استفاده از شتاب‌سنج ...

                                               

ترازیابی

ترازیابی بخشی از نقشه‌برداری است و شامل موارد زیر است: قرار دادن نقطه‌ای در تراز معلوم برحسب تراز پایهٔ معلوم یا فرضی یافتن تراز یک نقطهٔ معلوم برحسب تراز پایهٔ معلوم یا فرضی ترازیابی به معنی اندازه‌گیری ارتفاع با استفاده از تجهیزات ترازیابی نوری ...

                                               

تصویر کردن استریوگرافیک

نگاشت گُنج‌نگاری یا نگاشت منظری در هندسه، نوع خاصی از نگاشت است که یک کره را روی یک صفحه تصویر می‌کند. تصویر ایجاد شده برای همه کره به جز یک نقطه قابل تعریف است. در این نوع نگاشت زاویه بین خطوط حفظ می‌شود، اما فاصله‌ها و مساحت‌ها ثابت نمی‌مانند؛ ...

                                               

تصویرسنجی

تصویرسنجی یا فوتوگرام‌متری دانش و فناوری استخراج اطلاعات مربوط به زمین و محیط پیرامون آن از تصاویر گرفته‌شده یا حسگرهای دیگر از طریق اندازه‌گیری و پردازش و تحلیل و نمایش آن‌ها است. به عبارتی دیگر تصویرسنجی فرایند اندازه‌گیری مختصات هندسی اجسام از ...

                                               

جریب

جریب و به زبان ازبکی اشتقاق شده از واژهٔ جربه به معنی و جریب به معنی گشتن در روی زمین و اصطلاح است که دهقانان برای اندازه‌گیری زمین از آن استفاده می‌نمایند در قدیم که واحدهای اندازه‌گیری مثل متر، پا و غیره وجود نداشت از طریق قدم زدن مساحت‌های خور ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →